Rosja

Rosja to ogromny kraj, największy na świecie. jej powierzchnia jest prawie pięćdziesiąt pięć razy większa niż powierzchnia Polski i ponad cztery razy większa niż powierzchnia całej Europy. Widać wyraźnie że aby dobrze opisać tak wielki kraj trzeba byłoby napisać grubą książkę a nie krótką prezentację. Dlatego trzeba będzie się ograniczyć tylko do rzeczy najlepiej Polakom znanych

Flaga Rosji składa się z trzech poziomych pasków. Kolor biały oznacza czystość i doskonałość, niebieski stałość i wierność a czerwony siłę oraz krew bohaterów.

Dalszy ciąg z konieczności będzie dotyczył w największym stopniu tej części Rosji która jest położona w Europie. Dlatego że tam właśnie znajduje się stolica Rosji – Moskwa, że tam właśnie zaczęła się historia państwa rosyjskiego które dopiero później coraz bardziej rozrastało się w kierunku wschodnim no i tez dlatego ze po prostu tam jest od nas najbliżej. W największym skrócie o folklorze. W strojach ludowych zwraca uwagę charakterystyczne nakrycie głowy, tak zwany kokosznik. Tradycyjne instrumenty to bałałajka podobna do małej trójkątnej gitary i harmoszka – miniaturowy akordeon. I pewnie gdzieś już słyszeliście pieśń „Kalinka”

Ale Rosja to także baśniowy Kaukaz. Te piękne dziewczyny płynące nad ziemią w długich sukniach i welonach… Ci chłopcy z kindżałami u pasa (kindżał to taki zakrzywiony sztylet) wyczyniający cyrkowe akrobacje w bardzo szybkim rytmie wybijanym na małych bębenkach…Piękne górskie krajobrazy i bohaterskie opowieści

Rosja to także bezkresne ałtajskie stepy po których wciąż jeszcze wędrują pasterze. Cały swój dobytek, łącznie z namiotami w których mieszkają wożą ze sobą. Zawsze spokojni, uśmiechnięci snują historie o wielkim Czyngis Chanie który kochał każde żywe stworzenie a ono kochało jego.

Rosja to także…. Indianie? Nie, to Ewenkowie, jeden z ludów tunguskich, mieszkańców środkowej Syberii. Ale z Indianami mają naprawdę wiele wspólnego. W końcu są ich przodkami. To właśnie w Syberii przez zamarzniętą Cieśninę Beringa kiedyś przywędrowali do Ameryki Północnej jej pierwsi rdzenni mieszkańcy. Dziś w Stanach Zjednoczonych trudno o prawdziwego szamana. Co innego na Syberii.

Rosja to także… Mikołaj na saniach zaprzężonych w renifery i jego pomocnik? Nie, To Czukcze z dalekiej północy. Wyobraźcie sobie jaki trzeba mieć silny charakter aby prowadzić normalne życie tam gdzie zima trwa 10 miesięcy w roku a temperatury sięgają kilkudziesięciu stopni poniżej zera.

Narody Rosji mają swoje własne języki. Ale każdy , niezależnie od tego jakim językiem posługuje się w domu zna również płynnie język rosyjski. Zarówno rosyjski jak i inne języki Rosji zapisywane są cyrylicą. Uznaje się że ten dla wielu Europejczyków tajemniczy alfabet ułożyli święci Cyryl i Metody – greccy misjonarze który ponad tysiąc lat temu szerzyli Chrześcijaństwo wśród Słowian. Tak naprawdę cyrylica nie jest taka trudna. Cyrylica nie wszędzie jest taka sama. Ale to dokładnie tak samo jak pismo łacińskie. Pewnie już wiecie że alfabet polski nie do końca jest taki sam jak angielski, kilka innych znaków mają Niemcy, Czesi czy Francuzi. Podobnie cyrylica rosyjska to nie do końca to samo co na przykład ukraińska czy serbska. Ale różnice są naprawdę nieduże.

I w ten sposób jesteśmy już przy historii.

Iwan Groźny był pierwszym władcą Rosji który nosił tytuł cara (car to rosyjska wersja cesarza). Był bardzo zręcznym wodzem i politykiem i zrobił dla Rosji wiele dobrego. Niestety słynął ze swojego okrucieństwa.

Piotr I Wielki był carem Rosji około 300 lat temu. Przydomka „Wielki” nie nadaje się każdemu więc Piotr zapewne sobie na niego zasłużył. Rzeczywiście zrobił wiele. Zreformował w państwie wszystko co się dało od wojska po kalendarz, a nawet to komu wolno nosić brodę a komu nie. Oprócz tego wywalczył dla Rosji dostęp do Morza Bałtyckiego i przyłączył nowe tereny na wschodzie. Najbardziej jednak znany jest z tego że wybudował nową stolice która na jego cześć została nazwana Sankt Petersburgiem.

Katarzyna II Wielka niewątpliwie była wybitną postacią. W Rosji wspominana jest jako bardzo dobra władczyni stojąca na czele potężnego i nowoczesnego pastwa. Jednak w Polsce nie kojarzy się dobrze. To pod jej rządami Rosja brała udział w rozbiorach w wyniku których przez długie lata zniknęliśmy z mapy.

Ponad sto lat temu w Rosji, podobnie jak w innych europejskich krajach żyli ludzie bardzo bogaci którzy mogli bez większego wysiłku mieć wszystko czego sobie zażyczyli ale byli też i tacy którzy całymi dniami ciężko pracowali w fabrykach i mieli z tego niewiele. ich niezadowolenie rosło. Sytuacja pogorszyła się jeszcze bardziej kiedy wojska rosyjskie biorące udział w I wojnie światowej zaczęły ponosić kolejne klęski w walkach z Niemcami za co wielu obwiniało cara i jego żonę która była niemiecką księżniczka.

W ówczesnej stolicy Sankt Petersburgu wybuchła rewolucja, w właściwie nawet dwie kolejne rewolucje. W ich wyniku pozbawiono władzy cara i ustanowiono rządy robotników. Na czele nowego państwa stanął Włodzimierz Lenin.

Niedługo potem powstało ogromne państwo obejmujące cała dzisiejszą Rosję i jeszcze kilkanaście innych obecnie niepodległych krajów. Nazywało się Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, czyli w skrócie Związek Radziecki.

Jego polityka pokrywała się z hasłami rosyjskich rewolucjonistów. Miało nie być już lepszych i gorszych. Wszyscy obywatele mieli być równi wobec prawa, pracować na rzecz wspólnego dobra i żyć szczęśliwie. Wyszło nie do końca. Ale o tym wszystkim będziecie się uczyć na historii.

Wracamy do teraźniejszości. Teraz o stolicy Rosji którą jak już wiecie jest Moskwa. Być może z telewizji i Internetu znacie już Plac Czerwony i stojącą na nim cerkiew Wasyla Błogosławionego, chyba najbardziej rozpoznawalny budynek w całej Rosji.

Na Placu Czerwonym znajduje się również Mauzoleum Lenina w którym chociaż od upadku Związku Radzieckiego minęło już ponad 30 lat wciąż spoczywa ciało wodza rewolucji i wciąż jest odwiedzane przez tłumy ciekawskich

Być może w serwisach informacyjnych słyszeliście kiedyś nazwę Kreml Niektórzy uważają że Kreml to budynek w którym mieści się siedziba prezydenta Rosji. Mają rację tylko częściowo. Kremlem nazywa się w Rosji wzgórze na którym zbudowano gród warowny. Kremle znajdują się w wielu rosyjskich miastach.

Na Kremlu moskiewskim rzeczywiście znajduje się Pałac Senacki w którym urzęduje prezydent. Ale nie tylko. Jest tam również wiele innych obiektów: prawosławne świątynie, pałace, muzea a nawet cmentarz.

Moskwa znana jest także ze swojego metra. Chociaż jest to jeden z najbardziej rozbudowanych systemów metra na świecie nie byłoby w nim nic niezwykłego gdyby nie stacje. Wiele z nich to dzieła sztuki którym znacznie bliżej do pałaców niż do przystanków komunikacji miejskiej.

I jeszcze Teatr Wielki (Teatr Balszoj). W zabytkowym budynku, jednej z największych instinctual kultury na świecie odbywają się przede wszystkim przedstawienia operowe i baletowe.

W Rosji nigdy nie brakowało wybitnych artystów z wszelkich dziedzin ale nie będziemy się zajmować rosyjskimi malarzami, rzeźbiarzami, czy architektami ponieważ nie są u nas szczególnie znani. Ale w sztuce baletowej Rosjanie nie mają sobie równych. Najbardziej znanym w świecie baletowym kompozytorem był Piotr Czajkowski. Przynajmniej dwa z jego dzieł koniecznie trzeba byłoby znać

Jezioro łabędzie to baśniowa historia księżniczki o imieniu Odetta której pewnego dnia .zdarzyło się spotkać na swojej drodze złego czarnoksiężnika. Ten zaś zamienił ją i jej towarzyszki w łabędzie. Zły czar może zdjąć jedynie prawdziwa miłość. Nad magiczne jezioro trafia młody książę i zakochuje się w księżniczce. Ale czarnoksiężnik czuwa. i aby rozdzielić zakochanych wkrótce pojawia się na dworze księcia razem ze swoją piękną choć złą córką.

Dziadek do Orzechów to balet wystawiany zwykle w okresie zimowym ponieważ jego akcja rozgrywa się w dniu Bożego Narodzenia. W domu rodziców Klary odbywa się przyjęcie. Goście przynoszą ze sobą prezenty dla dziewczynki. Tajemniczy Drosselmeyer uznawany za dziwaka przynosi jej tylko starego, brzydkiego dziadka do orzechów z którego wszyscy się śmieją. Kiedy goście wychodzą Klara zasypia. Śni jej się że nagle w pokoju pojawiła się mnóstwo myszy. Wtedy zaczynają się dziać prawdziwe cuda. Dresselmeyer okazuje się czarodziejem a dziadek do orzechów zaklętym księciem. Klara udaje się razem z nimi do Krainy Cudowności.

Teraz przenosimy się do Sankt Petersburga. To drugie co do wielkości miasto Rosji , które było stolica państwa rosyjskiego w czasach jego największej świetności. Położone jest na północy, blisko granicy z Finlandią na wybrzeżu Bałtyku. Carowi Piotrowi I bardzo zależało na uzyskaniu dla Rosji dostępu do tego morza więc kiedy mu się to w końcu udało postanowił tam właśnie zbudować swoją nową siedzibę.

Car postarał sie o to aby jego nowa rezydencja dorównywała przepychem najwspanialszym pałacom ówczesnej Europy a nawet je przewyższała. Ogromny zespół pałacowo-parkowy Peterhof na pewno wywoływał duże wrażenie na każdym kto w nim gościł. Zwiedzenie otaczających główny budynek Wielkiego Pałacu ogrodów zajmuje co najmniej kilka godzin. Znajdują się w nich liczne pawilony, altanki oraz ponad 100 fontann.

Córka Piotra Wielkiego, caryca Elżbietą doszła jednak do wniosku że jeden pałac to za mało jak na tak potężną władczynię i nakazała budowę pałacu zimowego wzorowanego na francuskim Wersalu. Tak właśnie nad brzegiem rzeki Newy powstał Ermitaż wzorowany na francuskim Wersalu. Dziś mieści się w nim jedno z największych i najliczniej na świecie odwiedzanych muzeów sztuki.

Sobór Zmartwychwstania jest uznawany za jedna z najpiękniejszych świątyń nie tylko Rosji. Słynie z pięknych mozaik,. złoceń i marmurów.

A co przywieźlibyście sobie na pamiątkę z Moskwy lub Sanka Petersburga? Największym powodzeniem wśród turystów cieszą się matrioszki. Te tradycyjne przedstawiające dziewczynę w stroju ludowym i te bardziej współczesne na których namalowane są twarze znanych osób albo rosyjskie zabytki.

Uznaniem cieszy się też gżel czyli wyroby z porcelany powstające w okolicach podmoskiewskiej wsi o tej samej nazwie pomalowane w niebieskie wzory. Tradycyjnie mają kolor biały i są pomalowane z ciemnoniebieskie wzory.

Z kolei w okolicach wsi Dymkovo od wieków wykonuje się kolorowe gliniane zabawki przedstawiające ludzi i zwierzęta/

Przyszedł czas na parę słów o jedzeniu. Wydaje mi się że w Polsce rosyjska kuchnia uchodzi za elegancką i prestiżową. Rosyjskie potrawy podaje się w drogich restauracjach i na uroczystych przyjęciach. Ale niekoniecznie. Przecież każdy może przygotować sobie na obiad pierogi. Ale nie te tak zwane ruskie. One z Rosją tak naprawdę nie mają wiele wspólnego. Popularne są za to okrągłe pielmieni nadziewane mięsem lub wareniki w kształcie półksiężyca. Trochę mniej u nas znane są bliny – drożdżowe placuszki trochę przypominające grube naleśniki w codziennej wersji z cukrem lub śmietaną a w odświętnej z łososiem albo kawiorem.

Klasyką polskich wesel czy studniówek jest rosyjski boeuf Stroganov a kreatywni szefowie kuchni sięgają po tradycyjne zupy takie jak mięsna solanka, kapuściana szczi czy rybna uchta

Jeśli chodzi o słodkości Rosja słynęła niegdyś całej Europie z miodów pd pszczół hodowanych przy licznych monastyrach (prawosławne klasztory obraz owocowych kisieli. Popularny bezowy z owocami Pavlova został co prawda wymyślony w Australii ale na cześć rosyjskiej tancerski Anny Pawłovej podczas jej pobytu w tym kraju.

No i nie można zapomnieć o owocowej herbacie koniecznie prosto z samowara

I na koniec parę słów o literaturze i filmie. Cóż, było kilku rosyjskich pisarzy i poetów których zapewne poznacie w przyszłości na lekcjach języka polskiego takich jak Aleksander Puszkin – odpowiednik naszego Adama Mickiewicza a później Fiodor Dostojewski, Anton Czechow czy Michaił Bułhakow. Ale już teraz możecie czytać bajki Iwana Kryłowa czy Lwa Tołstoja.

Kiedy byliśmy w waszym wieku oglądaliśmy w telewizji serial o Wilku i Zającu a teraz wy oglądacie Maszę i Niedźwiedzia. Ten niedźwiedź zresztą znalazł się tam nieprzypadkowo. Misie zawsze często pojawiały się w rosyjskich bajkach ludowych jako postać poczciwa ale dość nieporadna i niezbyt mądra w przeciwieństwie do sprytnego ale złośliwego lisa lub lisicy. Często chce dobrze ale wychodzi mu… zupełnie inaczej. Dawniej rosyjscy Cyganie oprowadzali po wsiach oswojone niedźwiedzie wytresowane do tańca i pokazywania sztuczek.